Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin haklarını korumak ve gıda konusunda doğru bilgilendirme sağlamak amacıyla, “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği”nde son iki yıl içinde önemli düzenlemelere imza attı. Bu düzenlemelerle, gıda etiketlerinin daha anlaşılır hale gelmesi, yanıltıcı görsellerin ve ifadelerin önlenmesi ve gıda okuryazarlığının artırılması hedefleniyor.
Yeni düzenlemelere göre, gıda işletmeleri piyasaya sunacakları yeni ürünler için belirli kurallara uymak zorunda kalacaklar. Ayrıca, Avrupa Birliği’nin (AB) onayladığı ve Türkiye’de kullanımı uygun görülen yeni gıda maddeleri listesi oluşturuldu. Bu kapsamda, AB listesinde yer alan 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edilirken, GDO’lu mikroorganizmalar, domuz kaynaklı ürünler veya böcek içeren 32 gıda türü, bu düzenlemenin dışında bırakıldı.
Etiketlerde gıdaların adları ve net miktarlarının, tüketicinin kolayca görebileceği bir yerde bulunması zorunlu hale getirildi. Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde ise bu bilgilerin daha belirgin ve ayrı bir şekilde belirtilmesi gerekecek.
Ayrıca, aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerde gerçek gıda görsellerinin kullanımı yasaklandı ve ürünün “aromalı” olduğu açıkça belirtilmek zorunda olacak. Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adlarında yanıltıcı ifadelerin, örneğin “… tadında”, “… lezzeti” gibi terimlerin kullanımı da yasaklandı.
Zeytinyağı haricindeki bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görsellerinin kullanımı ve bu yağların “zeytinyağı tadında” veya “zeytinyağı lezzetinde” gibi ifadelerle tanıtılması da yasaklandı. Doğal aroma ve renklendirici içeren gıdalar için yeni kurallar belirlendi ve yenilebilir buzlu ürünlerde dondurma algısı yaratacak ifadelere yer verilmesi engellendi.
“Köy ürünü” algısı yaratabilecek marka ve ifadelerin de kullanımı sınırlanırken, kanatlı hayvan ürünlerinde yanıltıcı görsellerin kullanımı yasaklandı. Tereyağı veya zeytinyağı içeren ürünler için yalnızca bu bileşenlerin vurgulanarak adlandırılması da engellendi.
Toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdalarda, tüketicinin tercihlerini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi gerekecek ve bu bileşenler, gıdanın adıyla aynı anda görünür şekilde sunulacak.
Ayrıca, yer fıstığı ile üretilen baklavaların etiketlerinde yalnızca “fıstıklı” ifadesi yerine “yer fıstıklı” ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı yaratacak görsellerin, ithal ürünlerde ise yerli üretim izlenimi verecek ifadelerin kullanılması yasaklandı. Gıdaların yapısına göre silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle sunulmasının önüne geçildi. Krema içermeyen ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sos” ifadesinin kullanılması gerektiği bildirildi. Bu kapsamda yapılan düzenlemeler, gıda güvenliğini artırmayı ve tüketiciyi korumayı hedefliyor.
